4 اعطاء لقب قائم در روز عاشورا

اين لقب ويژه آن حضرت بوده وبر ديگر امامان معصوم (ع) اطلاق نمي شود. در رواياتي تصريح شده كه مبدأ پيدايش اين لقب افتخار آفرين مصادف با روز عاشورا بوده است وامام زمان (ع) از سوي لا يزال الهي به اين لقب سر افراز گرديد.

5 روز عاشورا به ياد مهدي(ع)

براي روز عاشورا آداب ويژه اي است .در روايات مفصلي به نقل از امام محمد باقر(ع) از مفاتيح كه در مورد چگونگي زيارت امام حسين (ع) در روز عاشورا براي كساني كه در شهرهاي دور باشند، است در مورد چگونگي تعزيت سؤال شد. امام باقر (ع) فرمودند بگويند:
(( اعظم الله اجورنا بمصابنا بالحسين عليه السلام وجعلنا واياكم من الطالبين بثاره مع وليه الامام المهدي من آل محمد عليه السلام ))
يعني (( خداوند اجر ما و شما را در مصيبت حسين(ع) بزرگ گرداند وشمارا از كساني قرار دهد كه به همراه ولي امام حسين(ع)، امام مهدي (ع) از آل محمد (ع) طلب خون آن حضرت كرده و به خونخواهي او بر خيزيم.))
در اين فراز اين نكته يادآور شده كه امام مهدي(ع) ولي امام حسين(ع) است وطبيعي است كه اين ولي دم براي احقاق حق مقتول بي گناه بپا خيزد.اين جمله نظر به آيه كريمه قرآني دارد كه در آغاز اين بحث ها ذكر گرديد.

6 نام و ياد مهدي موعود در زيارت عاشورا

يكي از فقرات زيارت عاشورا اين جمله ي مباركه است: (( و اسئله ان يبلّغني المقام المحمود لكم عندالله و ان يرزقني طلب ثاركم مع امام هدي ظاهراً ناطق بالحق منكم))
((و من از خداوند درخواست مي كنم كه مرا به مقام شايسته و ستوده اي كه براي شما در نزد پروردگا است برساند ومرا نصيب كند كه در ركاب امام هدايت از خاندان شما كه ظهور كرده و به حق نطق مي كند – حضرت مهدي موعود (ع)- خونخواهي شما نموده و انتقام خون بناحق ريخته شما را بگيرم.))

7 شب میلاد امام مهدي(ع) به ياد امام حسين(ع)

از برنامه هاي نيمه شعبان شب ولادت حضرت مهدي (عج) زيارت حضرت سيد الشهدا ء(ع) است. بلكه زيارتي مخصوص آن ليله ي مباركه وارد شده است. كه حاكي از رابطه ي مخصوص قيام كربلا با قيام جانانه ي حضرت ولي عصر(عج) مي باشد.

8 مهدي موعود (ع)، سوگوار دائمي حسين(ع)

از جمله زيا رات شريفه زيارت ناحيه مقدسه است كه منصوب به امام زمان (عج) مي باشد. يكي از فقرات اين زيارت اين جمله است (( ولئن اخرتني الدهور وعاقني عن نصرك المقدور لا ندبنّ عليك بدل المدوع دماً.))
((اگر روزگار مرا به تأخير انداخت واز ياري ونصرت تو در روز عاشورا باز داشت ،هر آينه من صبح و شام بر تو ندبه مي كنم و به جاي قطرات اشك خون گريه مي كنم ))
اين جملات گوياي حالاتي در محبت و علاقمندي و پيوند قلبي ميان اين دو شخصيت است.

9 ياد حسين در دعاي ندبه مهدي (ع)

فقراتي از دعاي ندبه (دعايي كه چشم انداز اصيل آن توجه به حضرت ولي عصر (عج) مي باشد) راجع به امام حسين (ع) است. مانند (( اين الحسن ؟ اين الحسين؟ اين ابناء الحسين؟)) (( حسن (ع) كجاست؟ حسين (ع) چه شد؟ فرزندان حسين (ع) كجايند و چه شدند؟)) در حقيقت شكايت فقدان آنها را به ساحت مقدس امام زمان ارواحنا الفداء مي كنيم و بدين ترتيب گويا آن امام را به حركت و قيام فرا مي خوانيم.

فراز ديگري از اين دنيا اين جمله ي مباركه است : (( اين الطالب بذحول الانبياء و ابناء الانبياء؟ اين الطالب بدم المقتول بكربلا؟))
(( كجاست آن امام بزرگواري كه از ظلم و ستم امّت بر پيغمبران و اولاد پيغمبران دادخواهي مي كند؟ كجاست آنكه از خون جدّش كه در كربلا شهيد شد انتقام خواهد گرفت.))

10 زيارت امام حسين (ع) در كلام امام زمان (عج)

در داستان تشرف حاج علي بغدادي (ره) به حضور امام زمان (ع) نقل شده كه مي گويد به آن حضرت عرض كردم :
سيدنا! روضه خوانان حسين (ع) حديثي را نقل مي كنند كه :
مردي در عالم رؤيا هودجي را در ميان زمين و آسمان ديد و پرسيد كه چه كساني در اين خودج نشسته اند؟ پاسخ داده شد فاطمه ي زهرا(س) وخديجه كبري (س) .پرسيد: به كجا مي روند؟ جواب دادند: امشب شب جمعه است و آنان براي زيارت امام حسين (ع) در شب جمعه مي روند و نيز ديد كه از هودج ، رقعه هايي مي ريزد و در آن مكتوب است:
(( امان من النار لزوّار الحسين(ع) في ليلة الجمعة.))
(( براي زيارت كنندگان حسين(ع) در شب جمعه ، امان از آتش دوزخ است . اكنون آيا اين حديث ، صحيح است؟ حضرت فرمود:(( نعم زيارة الحسين عليه السلام في ليلة الجمعة امان من النار يوم القيامة))
((آري زيارت حسين (ع) درشب جمعه امان ازآتش دوزخ درروزقيامت خواهد بود.))

11 امام زمان در توصيف امام حسين(ع)

از بهترين توصيفات راجع به امام حسين (ع) توصيفي است كه حضرت ولي عصر(عج) راجع به آن داشتند و در خطاب خود به ايشان مي گويند :
(( تو اي حسين (ع) ! براي رسول خدا (ص) فرزند و براي قرآن ، سند و براي امت بازويي بودي ، در طاعت خدا تلاشگر و نسبت به عهدو پيمان ،حافظ ومراقب بودي ،از راه فاسقان سر بر مي تافتي ، آه مي كشيدي آه آدمي كه به رنج وزحمت افتاده ، ركوع و سجود تو طولاني بود ، زاهد وپارسا ي در دنيا بودي ، زهد واعراض كشي كه از دنيا رخت بر كنده است ، با ديده ي وحشت زدگان به دنيا نگاه مي كردي .))

امامان معصوم (ع) حلقه هاي زنجيره امامت و ولايتند وهدف واحد مشتركي را دنبال مي كنند مطالعه آيات قرآني وروايات وادعيه وزيارتها،انسان را به اين نقطه مي رساند كه اين دو نور درخشان عالم امام حسين(ع) وامام زمان(ع) بستگي واتصالي دارند كه از ميان همگان ممتازند .

1 حسين ومهدي (ع) كنار هم در قرآن

آيه 33 سوره اسري « وَمَنْ قُتِلَ مَظْلوماً فَقَدْ جَعَلنا لِوليّهِ سُلْطاناً فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ اِنَّهُ كانَ مَنصوُراً» ؛ « وآن كسي كه مظلوم كشته شد براي وليش سلطه وحق قصاص قرار داديم پس در قتل اسراف نكند چرا كه او مورد حمايت است» .
بدون ترديد مصداق بارز « مَنْ قُتِلَ مَظْلوُما » حضرت حسين(ع) و مصداق بارز ولي (دم) و مطالبه كننده ي خون مبارك حضرت حسين (ع) فرزند آن حضرت يعني حضرت بقية الله في الارضين امام زمان (ع) است.

2 دعاي روز ولادت امام حسين (ع) و ياد از مهدي (ع)

در توقيعي از حضرت امام حسن عسگري (ع9 آمده كه در روز ولادت امام حسين(ع) اين دعا را بخوان« اللهم اني اسئلك بحق المولود في هذا اليوم الموعود بشهادته قبل استهلاله و ولادته بكته السماء و من فيها ولارض و من عليها … المعوض من قتله ان الائمة من نسله والشفاء في تربته والفوز معه في اوبته والاوصياء من عترته بعد قائمهم و غيبته»
«خداوندا! من تو را به مقام مولود اين روز مي خوانم ، او كه پيش از چشم باز كردنش به دنيا وقبل از آنكه تولد يابد، وعده وخبر شهادتش داده شد،آسمان و هر كس در آن بود وزمين وهر كس بر روي آن بود ،بر او گريه كرد .او كه در عوض شهادتش ،ائمه(ع) از نسل او شدند وشفا در تربت او قرار داده شدوفوز و رستگاري با او در روز رجوع و بازگشت او و اوصياء از خاندان وي بعد از قائم آنان وسپري شدن غيبت او مي باشد»

3 امام حسين (ع) وسخن از مهدي منتقم(ع)

شيخ صدوق نقل فرموده كه عبدالرحمن بن سليط گويد: كه حسين بن علي بن ابيطالب (ع) فرمود:
از ما خانواده دوازده نفر مهدي وهدايت يافته است كه اولين آنان اميرالمؤمنين علي بن ابيطالب(ع) وآخرين آنها نهمين نفر از فرزندان من مي باشد واوست امامي كه قيام به حق مي كند .خداوند، مين را به وجود او زنده مي سازد پس از آنكه مرده بود و بوسيله او دين حق را بر همه ي ادبان ،غالب و پيروز مي گرداند هر چند كه مشركان خوش نداشته باشند، براي او غيبتي است كه مردماني در آن از دين بر مي گردند وگروه هايي هم در همان شرايط غيبت بردين خود ثابت مي مانند و آنان مورد آذارو اذيت قرار مي گيرند وبدانها گفته مي شود پس اين وعدهي ظهور چه زماني است،اگر شما راست مي گوييد؟ آگاه باشيد كسي كه در غيبت او بر اذيتها و تكذيب ديگران صبر كند به منزله كسي است كه با شمشير ، پيش روي رسول الله (ص) و بر حمايت از آن حضرت بجنگد.

نکاتی پیرامون عاشورا وانتظار

میان عاشورا وانتظار، ارتباطی است سترگ؛ تا به دان جا که باالتزام به نکات وپیام های مهم عاشورا ، می توان جامعه ای شایسته ومنتظربرای امام عصر(عج) آماده نمود. حسین(ع) امام زمان مردم خود بود وجامعۀ هم عصرایشان، وظایفی درقبال اوبرعهده داشتند که کوتاهی وکم توجهی به آن وظایف، فاجعۀ کربلا را به بارآورد وامروز، مائیم وامامی دیگرو” هل من ناصر”ی به بزرگی زمین وزمینیان. در این مختصر ، قصد داریم از میان شباهت ها ، تحلیل ها ، عبرت ها و ره یافت های مشترک میان عاشورا و انتظار ، نکاتی دوازده گانه را مورد بحث و بر رسی قرار دهیم .

1 – درک عظمت شهادت ولی خدا   

 غم واندوه مصیبت امام حسین(ع)، مسأله ای بود که ازآغازتاریخ وقرن ها پیش ازخلقت جسمانی امام حسین(ع)، وجود داشت. انبیای الهی – از حضرت آدم (ع) تاپیامبرخاتم(ص) –  و اوصیای عظام –  ازحضرت علی(ع) تا حضرت مهدی (عج) – همه و همه ازاین مصیبت عظمی، نا له ها سر دادند و در غم آن گریسته اند . مهدی (عج)، این آخرین وصی نبی وآخرین حجت خدا، مصیبت حسین (ع) را آن گونه عظیم می داند که درزیارت منسوب به « ناحیه مقد سه »، خظاب به جد بزرگوارشان، سید الشهدا (ع) می فرماید: « فلئن اخرتنی الدهوروعاقنی عن نصرتک النقدورولم اکن لمن حا ربک محاربا ولمن نصب لک العداوة منا صبا فلا ندبنک صباحا ومساء ولا بکین علیک بدل الدموع دماحسرة علیک و تأسفا وتحسراعلی ما دهاک »  » ؛ اگرروزکارمرا به تاخیرانداخت وازیاری تودورماندم ونتوانستم با دشمنان توجنگ، وبا بد خوان تو پیکار نمایم ؛ هم اکنون، هرصبح وشام برشما گریه می کنم وبه جای اشک ازدیده ،خون می بارم وبراین ماجرا،ازدل پردرد،آه حسرت می کشم ».

درسوگ تو با سوز درون می گریم               از نیل و فرات و شط ،فزون می گریم   

گرچشمۀ چشم من، بخشکد تا حشر           ازدیده به جای اشک، خون می گریم

درک جایگاه امام معصوم، ازسویی درک عظمت مصیبت به شهادت رسیدن اوازسویی دیگر، مسئله ای است که حقیقت آن را تنها، انسان معصوم وولی خدامی تواند دریابد ؛چنان که پیامبر(ص) درشأن امیرالمؤمنین(ع)فرمود:« قدرت ومنزلت تورا، تنها خدا ومن می دانیم وقدرومنزلت مرا، تنها،خدا تو را درک می کنید ». بنا براین ، خون خواهی معصوم نیز، می بایست توسط معصوم صورت بگیردو لذا ، مهدی(عج)، منتقم وخون خواه حسین(ع) است ( این الطالب بدم المقتول بکربلا ).

2-درشباهت های دو امام                                                       

 میان امام حسین(ع) وحضرت مهدی(عج)– علاوه برصفات وویژگی های مشترکی چون عصمت ، علم ، مهربانی ، شجاعت ، حکمت و… که میان تمام ائمه (عج) مشترک است – پیوند ها وشباهت هایی وجود دارد که محل تأمل و دقت می باشند .                                                                                                    

   القابی چون« غربت »، « طرید»،« شرید» که به هردوی این بزرگواران نسبت داده شده است ، از جمله این شباهت هاست .   هم چنین، طبق روایت نبوی ، یاری کردن ابا عبد الله (ع) مانند یاری رساندن به حضرت حجت (عج) است .     

 درادعیه وزیارات منتسب به ایام هرکدام ازاین دوامام نیز، التفات وتوجه به دیگری، به چشم می خورد ؛ مثلا دراعمال شب نیمه شعبان– که شب میلاد حضرت مهدی(عج) است – زیارت امام حسین(ع) وارد شده است. شایداین امربه جهت آن باشد که مردم عصرغیبت را به این نکته توجه دهد که حسین (ع)، امام کسانی بود که اورا به «العجل» خواندند؛ اما درآخر، او راتنها گذاردند وغریبانه به شهادت رساندند. مباد که منتظرین مهدی(عج) نیزچنین کنند …  در شب قدر– که انسان کامل ، حضرت ولی عصر(عج) است وفرشتگان، به محضراوشرف یاب می شوند - زیارت حسین(ع) وارد شده است تا شایدبه منتظران، گوشزد کند که امام حسین(ع) نیزمهبط فرشتگان بود وملائکه، پاسبان گهواره او؛ اما به جهت زرو زور وتزویروهوت مردم، مقامش، نازل و خونش، حلال شمرده شد. امروز نیز، وجودهمان تمایلات نفسانی می تواند به تنهایی وغربت ولی عصر(عج) بیانجامد.

3- مواضع مردم درمواجهه با قیام حسین(ع) ونهضت مهدی(عج)  

درروز دوم محرم، امام حسین(ع) ویارانش به کربلا وارد شدند؛ درحالی که مقصد ایشان، کوفه بود . درحقیقت، بی وفایی وسر پیچی کوفیان ازامر ولی خدا باعث شد که سفره ایشان، نا تمام بماند وپایانی تلخ وغم بارپیدا کند.   

  مردم کوفه درزمان امام حسین(ع) به سه گروه تقسیم می شدند. گروهی – چون سلیمان بن صرد خزاعی، رفاعه بن شداد وحبیب بن مظاهر- کسانی بودند که برای امام حسین(ع) نامه نوشتند وآن حضرت را به کوفه دعوت نمودند. آنان پس ازآن که ازماجرای محاصره امام، مطلع شدند،به هروسیله وشرایطی که بود، خود را به اورسانده وتا آخرین نفس، درکناراوماندند تا به شهادت رسیدند. گروهی دیگر– چون شبث بن ربعی ، حجار بن ابجر ، یزید بن حارث ، قیس بن الاشعث و عمر بن حجاج زیدی – نیز مانند گروه اول ، برای امام حسین (ع) نامه نوشتند وایشان را به کوفه دعوت نمودند؛ امام پس از ورود ابن زیاد به کوفه دعوت نمودند ؛ اما پس از ورودابن زیاد به کوفه ، تمام عهد و سوگند هایی که در نامه هایشان نوشته بودند را فراموش کردند و به ابن زیاد پیوستند. اینان، بندگان دنیا بودند ومبنای اطاعتشان، رسیدن به منافع دنیوی بود؛ به گونه ای که هرکس ذره ای ازآن را داشت یا به آن ها وعدۀ آن را می داد، بندگی می نمودند. لذا تا زمانی که شرایط به نفع امام حسین (ع) بود، خود را درخیل نامه نگران قراردادند؛ اما با آمدن ابن زیاد، ازاین فرقه برون آمده و خرقه و لباس جنگ با امام حسین (ع) را به تن کردند .

گروه دیگر، تماشاچیان بی تفاوت بودند که به زعم خود، در جانب بی طرفی قرارمی گرفتند؛ اما درحقیقت شیطان آنان را فریفته بود وبا سکوت خود، به دشمن ، یاری می کردند.                                          

    نه تنها درمورد مردم کوفه ، که این تقسیم بندی، به تمام انسان تعمیم پیدا می کند. چنان چه امام صادق(ع) فرمود:« مردم درقبال ما سه گروه اند: گروهی، ما را دوست دارند ومنتظرقائم (عج) ما هستند تا به منافع دنیوی اش برسند. اینان، سخن ما را حفظ و روایت می کنند اما به دستورات ما عمل نمی نمایند. اینان اهل دوزخند وخدا آن ها را به جهنم خواهد فرستاد. گروه دوم نیزما را دوست دارند؛ سخن ما را می شنوند و درعمل به سخنان ما هم کوتاهی نمی کنند ؛اما هدفشان رسیدن به دنیا ودریدن مردمان است. پس خداوند شکم ایشان را ازآتش، پرو برآن ها گرسنگی وتشنگی راچیره می کند. گروه دیگری نیزهست که ما را دوست دارند، سخن ما را حفظ واز دستورات ما اطاعت کنند ودرمقام عمل با ما مخالفت نمی ورزند. اینان ازما هستند وما ازآنانیم»

سخن این جاست که ما ازکدام دسته ایم ؟! آیا جزو کسا نی هستیم که اهل بیت (ع) را دوست می دارند اما به دنیا دلبسته و وابسته اند؟ چونان کوفیانی که صادقان ، شرح حالشان را این گونه به امام دادند:« قلوبهم معک وسیوفهم علیک»؛« قلب هایشان با تو وشمشیرهایشان برتوست»؟ آیا بی طرفان بی تعهدیم یا پا دررکابان مخلص؟! تا زما نی که موضع خود را در قبال امام زمانمان مشخص نکرده ایم ، ظهور آن حضرت نا ممکن است؛ چرا که زمانی جهان برای ظهور فرزند حسین (ع) مهیاست که تفکرصحیحی چون تفک مسلم بن عسوجه بر جهان حاکم می شود ؛ آن گاه که در لحظات آخر عمرش به حبیب بن مظاهروصیت کرد: « فانی اوصیک بهذا و اشار الی الحسین (ع) فقاتل دونه حتی تموت »

در پست بعدی به ادامه نکات  دوازده گانه شباهت ها ، تحلیل ها ، عبرت ها و ره یافت های مشترک میان عاشورا و انتظار خواهیم پرداخت با ما همراه باشید .

باز خوانی جریان های فکری در دو نهضت عاشورا وانتظار

با مراجعه به قرآن وروایات، روشن می گردد که درجریان تاریخ بشری، همواره دوخط مخالف وجود داشته است؛ چنان چه خداوند دراین باره می فرماید:« وکذالک جعلنا لکل نبی عدوا...»؛ « و این گونه برای هر پیامبری دشمنی قرار دادیم»                                                

  بنابراین،همواره گروهی، مخالف حیات دین وبه عبارت دیگر،دین ستیزبوده اند.قرآن ازاین خط وجریان فکری به صورت یک اراده، یاد می کند ومی فرماید:« یریدون لیطفئوا نورالله … »؛« می خواهند نورخدا را خاموش کنند ». استعمال فعل مضارع در زبان عربی ، مفید استمراراست ؛ فلذا دراین آیه شریفه، استفاده از فعل مضارع به این معناست که این اراده، هنوز وجود داردوکسانی هستند که می خواهند دین خدارا ازبین ببرند.این اراده، به طورطبیعی، اراده ای است که می کوشند ظلم، ستم، جهل وآلودگی برجهان، حاکم باشد

از نظرتاریخی نیزاین مسئله، قابل اثبات است. به عنوان نمونه، زمانی که پیامبرگرامی اسلام (ص)، اراده فرمودند که دین اسلام را درجامعه، حاکم کند جریان مخالفی بود که نمی خواست این امرتحقق یابد ودراین راه، ازهیچ فعالیتی فروگزارنکرد. گرچه تمام توطئه های ایشان با شکست مواجه شد؛ اما بازهم نا امید نشدندو به انتظاررحلت پیامبر(ص) نشستند وتصورکردند که بارحلت ایشان، مسأله تمام می شود؛ اما پس ازرحلت نیز، دیدند که چنین اتفاقی نیفتاد.

زمانی، این عده تلاش کردند نام ویاد پیامبر(ص) راحذف کنند؛ امروزهم عده ای دیگر، چنین خیالی دارند. این اراده، هم چنان بوده وهست.

اراده الهی بر حاکمیت دین

دربرابراین اراده نیز،ارادۀ الهی قراردارد که می خواهد دین اسلام برهمۀ جهان، حاکمیت یابد . خدای تعالی به این مسأله وعدۀ داده وبراساس این ارادۀ، دین اسلام می بایست درهمۀ پهنای جغرافیایی جهان، گسترده شود که البته این گستردگی وچیرگی، به واسطه حقانیت ومنطق قوی و عقلانی این دین است .

بنابراین، وعدۀ الهی، برخلاف جریان پیشین، برآن است تاعدالت وحق وعلم را برجهان، حاکم ومنطق وتهذیب اخلاقی را برجهالت وآلودگی ها چیره گرداند. آیات بسیاری براین مسأ له دلالت می کند که  مهم ترین آن ها، آ یه استخلاف و وعدۀ خلافت وحاکمیت صالحان برزمین است .

مجاری تحقق وعده

سؤالی که این جا مطرح می شود آن است که آیا این اتفاق، به صورت جبری محقق می شود یا این که به صورت اختیاری و در یک فرآیند خاص تحقق می یابد ؛ به گونه ای که مردمان ،خود به این سمت گرایش می یابند؛جذب عدالت می شوند ومی کوشند تا عدالت دینی اسلام را برجهان حاکم کنند ؟

بی گمان، تحقق وعدۀ اللهی درحاکمیت صالحان برزمین، مقدماتی دارد وخداوند با طرح وبرنامه ای ، این مسأله رامحقق می سازد .

ازجمله مقدمات تحقق وعدۀ حاکمیت صالحان، بعثت پیامبر(ص) بود. آن حضرت دردوران بیست وسه سالۀ دعوت خویش، آزار و اذیت های بسیاری دید؛ اماهمه را تحمل کرد تا زمینه برای حاکمیت صالحان، فراهم آید. ایشان، پس ازعمری تلاش وکوشش درمسیرتحقق وعدۀ الهی، با نزدیک شدن زمان رحلت وبا هدف تداوم یافتن این جریان، امیرالمؤمنین(ع) رابه عنوان وصی، معرفی واموررا به ایشان، تفویض فرمود؛ تا این جریان، ازسوی صالحان واولیای الهی، پی گیری شود. متأسفانه ، شرایطی که پس ازپیامبر(ص)، پیش آمده، باعث شد که امور از مجرای خود ، بیرون رود وحتی عقب گرد و ارتجاعی به عصرجاهلیت، صورت بگیرد؛ به گونه ای که درروایات آمده است: « ارتد الناس ». منظورازاین ارتداد ، نه ارتداد فقهی، که به معنای ارتجاع وبازگشت به عقاید ومسائلی است که پیش ازبعثت رسول اکرم(ص) مطرح بوده است. دراین دوره بود که جبهۀ دین ستیز ، دوباره ظاهرشدوکوشید تاهمۀ دین را ازمیان بردارد.

قیام عاشورا ، حرکتی برای بازگرداندن دین به مسیراصلی بود.امام حسین(ع) ، برای اصلاح امت جدش (ص) قیام کردوکوشید تا دربرابرجریان دین ستیزجامعه، روشن گری نمایند. پس از قیام عاشورا – اگر چه جریان مخالف به ظاهر ، مدتی حیات داشتند و حکومت کردند ؛ اما مسأله دگر گون شد و جدایی خط نفاق از خط اسلام ، برای همگان آشکار گشت . آن زمان بود که جریان انحرافی رسوا شد و دیگر نتوانست خود را به عنوان اسلام ناب بر اندیشه ها تحمیل کند. بنابر این برای تحقق آن وعده ی الهی، تلاش هایی صورت گرفته ومقدماتی فراهم گشته است که بعثت پیامبر(ص)، مسأله غدیروقیام عاشورا، روشن ترین نمونه های آن هستند. به همین جهت است که برزنده نگه داشتن یاد و خاطره قیام امام حسین(ع)، تأکید می شود؛ چرا که حادثه ی عاشورا توانست خط اصلی را از خط دروغین نفاق، بازشناسند. از این رو ،  زنده نگه داشتن خاطره عاشورا، به معنا ومفهوم پاس داشت خط روشنی است که اززمان پیامبر(ص) وبا هدف سلطۀ کامل دین اسلام برجهان، آغاز شده است .

بررسی گونه های برخورد با نهضت عاشورا و انتظار

اکنون، دو گونه می توان با مسألۀ پاس داشت عاشورا، رو به روشد. نخست، آن که عزاداری کرد ؛ گریه وزاری نمود؛ بر ظالمان ویزیدیان، نفرین ولعن کرد وازآنان بیزاری جست   .                                

   این روش، اگرچه خوب وارزشمند است، ولی روش کامل ودرستی برای زنده نگه داشتن قیام عاشورا به شمارنمی آید؛ چرا که اگرلعن یزید ومعاویه، سفارش شده است به این معنا نیست که این دونفربه عنوان یک شخصیت صرف، لعن می کنیم؛ بلکه بایدازآن دو، به عنوان نماد ونشانۀ یک جریان فکری دین ستیزوظلم پرور،برائت بجوئیم . در این صورت، لعن و نفرین شخصیت نمادین آنان، باعث تذکر این نکته خواهد بود که جریان جاصی وجود دارد که ملعون است وباید ازآن بیزاری جست وازاین حیث، تفائتی میان شخصیت یزید با یزیدیان تمام اعصار، نخواهد بود .

قرآن از این جریان فکری ملعون ، با عنوان « شجرۀ خبیثه » یاد کرده است. شجرۀ خبیثه، در واقع، خطّ فکری شخصیت های است که در طول تاریخ ، در برابر شجرۀ طیبه و در مخالفت با حیات طیب بوده و هستند .

نقل می کنند که یکی از مروانیان برامام باقر(ع) وارد شدند ؛ در حالی که ایشان گریه می کردند . هنگامی که آن شخص ، علت را جویا شد ، آن حضرت (ع) در جواب ، فرمود : « چرا گریه نکنم ؛ درحالی که شجرۀ معلونه ای که قرآن از آن یاد می کند ، درمسند حکومت است » آن شخص پرسید: « آیا من شجرۀ ملعونه هستم ؟» و امام پاسخ داد:« نه توازاهل بیت و شجرۀ طیبه هستی؛ نه ازشجرۀ ملعونه ».

از این روایت به خوبی مشخص می شود که مراد از شجرۀ خبیثه ، یک شخص یا نسل خاص نیست ؛ چه، اگراین بود، آن شخص نیز- که جزوخاندان بنی امیه محسوب می شد - می بایست دردایرۀ شمول آن قرار بگیـرد. بلکه منظور، یک خطِ فکری خاص است که دین ستیز و ضد عدالت می باشد؛ و این خطِ ّ فکـری در دوران مـا نیـز وجود دارد. ایـن جاست که برائت، معنا می شود. در مقابل، تولا، باید نسبت به خطِ فکری عدالت محور و زمینه ساز حاکمیت دین باشد.                            

  عزاداری امام حسین(ع) به معنای آن است که ما از این خط، دفاع می کنیم و از خط مخالفش، بیزاری می جوییم. عزاداری _ِصرف و بی توجهی به این جریان ها، عزاداری ناقصی است که نمی تواند تأثیر گذار و جریان ساز باشدو مقدمات ظهور را فراهم کند. تنها، زمانی این عزاداری وزنده داشت خاطرۀ کربلا و قیام عاشورا می تواند تأثیرگذار باشد که بتواند خط فکری صحیح را زنده نگه دارد و بستری رابرای تحقق وعدۀ الهی،فراهم آورد.                                                                                            

 با دقت در اعدیه و زیارات نیز، می توان توجه به این جریان را مشاهده کرد؛ چرا که آن ها معمولاً با سلام و درود بر پیامبر شروع می شوند و درادامه به جریان عاشورا می رسند و آنگاه، این جریان را با وعده تحقق حاکمیت دین، پیوند می دهند.این، همان خط فکری است که می بایست زنده نگه داشت. این گونه است که میان نهضت عـاشورا و نهضت انتظـار، پیوند درستی برقـرار می شود. این پیـوند، پیوندی حقیقی است؛چرا که به طورطبیعی انتظارمی رود خطی که درکربلا، روشن، وازخط انحراف و نفاق، باز شناخته شد، روزی پیروز گردد.                                                                                                                            نهضت حسینی، مقدماتی چون مسأـلۀ ولایت وجریان غدیررا پشت سرگذارده بودوخود به حلقۀ دیگری برای اجرای وعدۀ حق، به سامان رساندن زمین و تحقق حکومت جهانی _ِعدالت محور مهدوی، تبدیل شد. تذکر خاطره ی قیام عاشورا ، به معنای تذکر اهداف زنده نگه داشتن آن است تا مردم برای حکومت جهانی مهدوی آماده شوند                                                                                                                                         عزاداری به معنای تذکراین مطلب است که همواره دوخط مخالف، درطول تاریخ بوده است؛ خطی که پیامبران وخطی که پیامبران و اولیا و اوصیا درآن قرارداشته ودارند و خطی که فرعون و یزید و امثالهم ، در آن بوده و هستند؛ اینان کسانی هستند که می خواهند نورحق وحق طلبی وعدالت خواهی ازمیان برود و حکومت صالحان برروی زمین، محقق گردد. درمقابل، نهضت انتظارنیزبه معنای اعتقاد به پیروزی نهایی صالحان است که نمونۀ روشن آن، امام حسین(ع) ونهضت وی می باشد.                                        

  براین اساس، منتظران حکومت مهدوی را می توان به سه دسته تقسیم کرد: گروه اول، مردمی هستند که خود، اهل فسق وفجوروآلوده به گناه می باشد؛ ولی به علت آن که به دنبال فطرت خودوآرامش حقیقی هستند ، انتظاردولت مهدوی رامی کشند . این دسته ، اگر چه اهلیت ندارند ، اما به هر حال ، منتظر هستند . این انتظار، ازمقدمات تحول جامعه ی بشری برای تحقق وعده ی الهی محسوب می شوند.

گروه دوم ، کسانی اند که اهل فسوق و عصیان نیستند ؛ اما به انتظار فرج ، نگاه حد اقلی دارند . اینان در غم فراق ، گریه و برای ظهور ، دعا می کنند و به دنبال اموری هستند که به واسطه آن ، رضای امام زمان (ع) را جلب کنند . این عده ،  عموم شیعیان و محبین حضرتش را و بالا خره ، دسته سوم ، کسانی هستند که همانند عاشوراییان ، علاوه و بر خود سازی ، برای مهذب نمودن جامعه نیز تلاش می کنند که سیصد و سیزده نفر از ایشان ، یاران خاص حضرت هستند .

این سه گروه را درمیان عزاداران حسینی(ع) نیزمی توان یافت .عده ای، اگرچه عزاداری وبزرگ داشت قیام عاشورا را ترک نمی کنند، اما درعین حال، اهل معصیت نیزهستند.درک این دسته ازجریان قیام امام حسین(ع)، ناقص است ؛ چرا که نمی توان هم اهل فسق وفجور بود  و هم ازیزید و یزیدیان برائت جست.

گروه دوم کسانی اند که دل پاکی دارند و برای امام حسین (ع) نیز خالصانه عزاداری می کنند ؛ اما اهداف ایشان را به خوبی نشناخته اند .

و گروه سوم ، کسانی اند که به خوبی با جریان عاشورا ، پیوند خورداند . این عده ، جریان فکری دین ستیز را شناخته اند و خود را به جریان فکری حق طلب نزدیک کرده اند . طبیعتا عزاداری این دسته ، صحیح و اصولی خواهد بود.

از آن چه گذشت ، مشخص گردید که نهضت عاشورا و نهضت مهدوی، از جهات متعدد ، به هم پیوند خورده اند که باز خوانی این پیوند ها ، می تواند ما را در شناخت هر چه بهتر تکالیف و وظایفمان کمک کند.

عاشورا و انتظار در یک نگاه

جریان امامت و ولایت ائمه اطهار(ع) جدای از یکدیگر نبوده، بلکه متناسب با شرایط و مقتضیات زمان، جلوه های گوناگونی به خود گرفته است. این جریان، گاه در قیام سرخ، گاه در نهضت فرهنگی و علمی، گاه در لباس اسارت و گاه در تبعید و هجرت، متبلور شده است؛ اما از آن جا که تمامی معصومین، یک نور واحد هستند (خلقکم الله انوارا)، هدف واحدی را نیز دنبال می کردند.

حفظ مکتب، هدایت امت، تبیین و اجرای حق و عدل و نیز ستیز با باطل، هدف مشتـرک تمام امامان (ع) بوده است که همچون رودخانه ای که در مسیر خود، پیچ وتاب خاصی می یابد، در هر زمانبه شکلی بروز یافت تا همگان را حیات بخشد و سرانجام به اقیانوس حاکمیت عدل و امن الهی در زمان حضرت ولی عصر(عج) بیانجامد.

لیکـن در این میان، پیوستگی و ارتباط میـان قیام امام حسین (ع) و انقـلاب حضرت مهدی (عج)، نمود بیشتری دارد.گویا نهضت نینوا، نهال و بذری بود که در روز عـاشورا کاشته شـد تا در گذرزمان،رشد کند و در عصر ظهور، به ثمربنشیند. در عصری که همه پیامبران و امامان (ع)، در انتظار فرا رسیدن آن بوده اند؛ عصری که در آن، وعده های الهی بر حکومت جهانی حق و عدل، تحقق می یابند و آیۀ استخلاف عینیت پیدا می کند.

نمونه های پیوند عاشورا وانتظار 

1.امام حسین(ع) به فرزندش، امام سجاد(ع) فرمود:«ای فرزندم! به خدا سوگند؛ خون من از جوشش نخواهد افتاد تا آنکه خداوند ، مهدی (عج) را بر انگیزد و انتقام خونم را بگیرد ».

2.در دعای ندبه و شرح غم هجران مهدی موعود (عج) ، از میان صدها شهید عترت پیامبر (ص) ، تنها از شهید کربلا ، سخن به میان می آید.

3. شعارقیام جهانی امام منتظرویارانش،«یا لثارات الحسین» خواهد بود.

4. بیش ازدویست روایت، به این مسئله اشاره دارند که حضرت حجت(عج)، فرزند وازنسل امام حسین (ع) است وخود این نکته، گویای رمزعمیق این ارتباط است. از جمله، پیامبر(ص) دربیانی به فاطمه زهرا(س) فرمود:«قسم به خدایی که جز او معبودی نیست؛ مهدی این امت که عیسی بن مریم، پشت سراو نمازمی خواند ازما می باشد» وآن گاه با دست مبارک برشانه امام حسین(ع) زد وسه مرتبه فرمود: «اوازحسین(ع)است».هم چنین آن حضرت، به سلمان وام سلمه فرمود:«مهدی(عج) ازفرزندان حسین(ع) است؛ پس خوشا به حال آن که از دوستان حسین (ع) با شد که به خدا قسم ؛ شیعیان و پیروان اودرروز قیامت ، رستگارند». امام علی (ع) نیزدرخطاب با امام حسین (ع) فرمودند:« ای حسین ! نهمین فرزند تو کسی است که بر اساس حق ، قیام می کند ، دین را ظاهر و حاکم می نماید و عدالت را گسترش می دهد» وآن گاه که امام حسین (ع) ازایشان می پرسد:« آیا این امر واقع خواهد شد ؟ »، ادامه می دهند:«آری، قسم به خدایی که محمد(ص) را به پیامبری بر گزید و او نیز مرا بر همه آدمیان، مبعوث کرد، این اتفاق، واقع خواهد شد. لیکن این امر، بعد از غیبت و دورۀ حیرت خواهد بود».

5. در آیات و روایات متعددی، حضرت مهدی(عج) به عنوان انتقام گیرندۀ قیام عاشورا وخون به نا حق ریخته امام حسین(ع)، معرفی شده است که این مسئله، به وضوح رابطۀ تنگاـتنگ انقلاب امام عصر(عج) را با ماجرای کربلا بیان میکند.

به عنوان مثال، در تفسیر آیۀ «… و من قتل مظلوماً فقد جعلنا لولیّه سلطانا…»، روایاتی از پیامبر، امام علی وامام باقر(ع) وارد شده است که مقتول را امام حسین(ع) وولی او را امام قائم(عج) معرفی کرده اند.

هم چنین درکلامی ازامام صادق(ع) می خوانیم :«بعد ازشهادت امام حسین (ع) ، فرشتگان نالید و گریستند و گفتند : ” خدایا! آیا قاتلین فرزند پیامبر (ص) و بر گزدیده ات را به حال خود وا می گذاری؟ “ پس خداوند ، سایۀ امام قائم (عج) را بر آنان نمایاند و فرمود : ” به وسیله این قائم از ظالمین و قاتلین حسین (ع) ، انتقام می گیریم “»

6. توصیه و سفارش به زیارت حضرت ابا عبدالله الحسینـ(ع) در شب میلاد امـام عصر(عج)، افضـل اعمال آن شب وموجب آمرزش گناهان و ثواب فراوان می باشد و این، خـود، پیـوند دیگـری میان این دو امام بزرگوار است.             

7و8. طبق احادیث وارده، قیام حضـرت مهـدی (عج) در سال فرد (ماننـد قیام عاشورا که در سـال 61 هـ.ق واقع شد) و در روزعاشورا اتفاق خواهـد افتاد. چنان چه امام باقر(ع) فرموده اند: «گویا می بینم امام قائم (عج) در روزعاشوا قیام نموده و بین رکن ومقام ایستاده و جبرئیل اعلام می کند: البیعة لله ».

9. گویاتر از همه در پیوستگی این دو رخداد عظیم و بی نظیر تاریخ، کلام مولایمان حضرت بقیت الله (روحی و ارواح العالمین له الفداء) است که بعد از ظهور، بین رکن و مقام می ایستد و ندا میدهد: «ای جهانیان! آگاه باشید و بدانید که من امام قائم و شمشیر انتقام گیرنده هستم. ای اهل عالم ! آگاه باشید که جدم حسین (ع) را تشنه کام کشتند و عریان، روی زمین افکندند».    

10. درزمان رجعت، که پس ازظهورامام عصر(عج) به وقوع خواهد پیوست واعتقاد به آن، جزء عقاید مسلم دینی ماست ، امام حسین(ع)، نخستین امامی خواهد بود که به دنیا بازمی گردد وهم ایشان خواهند بود که امام قائم (عج) راغسل وکفن نموده وبه خاک می سپارد.

شواهد مذکور و موارد متعدد دیگر، گویای پیوند و ارتباط عمیق میان عاشورا وقیام جهانی حضرت مهدی(عج) است که توجه به این حقیقت،رسالت ومسئولیت منتظران را دردوران غیبت، ترسیم می کند ویاران واصحاب وفادار و فداکار امام حسین(ع) را به عنوان الگوی حسینی بودن  زینبی ماندن ، به منتظران واقعی عرضه می نماید تا مبادا از ولایت و امام زمان خود بازبمانند و در شب تا غیبت آن خورشید عالم تاب، گرفتارگرداب گناه وتوطئه های شیاطین درون وبیرون شوند؛چرا که آن امام وقیام را پاک بازانی مخلص، خدایی وعاشورایی می طلبد.   

ادعیه و زیارت
بررسی ادعیه و زیارات مربوط به سید الشهدا(ع) و امام عصر (عج) یکی از مواردی است که می تواند ما را به ارتباط وثیق و تنگاتنگ میان این دو نور پاک ، رهنمود شود . در این قسمت ، به نمونه هایی از این ادعیه و زیارات اشاره می شود :
1.یاد حضرت مهدی (عج)،درمیلاد امام حسین (ع)
درتوقیع مبارک حضرت امام حسن عسگری (ع) برای قاسم بن علاءهمدانی آمده است : «درروزتولد امام حسین (ع) این دعا را بخوان : « اللهم انی اسالک بحق المولود فی هذا الیوم الموعود بشهادته قبل استهلا له و ولادته بکته السماء ومن فیها والارض ومن علیها …المعوض من قتله ان الائمه من نسله والشفاء فی تربته والفوزمعه فی اوبته والتوصیاء من عترته بعد قائمهم وغیبته» « خداوندا! تو را به مقام مولود این روز می خوانم ، کسی که پیش از به دنیا آمدنش ، وعده خبر شهادتش ، ائمه از نسلش و شفا در تربتش قرار گرفت و زمانی که پس از سپری شدن دوران غیبت قائم (عج) همراه با اوصیائی ازعترتش رجوع می کند ،فوز و رستگاری با اوست ».
هم چنین نقل شده است که در روز تولد امام حسین (ع) ، جبرئیل امین ، لوح نوشته ای را از طرف خداوند و به عنوان چشم روشنی ، برای پیامبر (ص) هدیه آورد . رسول اکرم (ع) پس از آن که نوشته های لوح را مطالعه کردند ، فرمودند : « سزاوار نیست که این چشم روشنی به شخصی غیر از فاطمه زهرا (س) سپرده شود ».
اهمیت این صحیفه ، به جهت آن است که در روز تولد امام حسین (ع) نازل شده و شامل ذکر و یاد امام زمان (عج) است .
در این صحیفه ، آن جا که نوبت به نام مقدس امام حسین (ع) می رسد آمده است : « … جعلت کلمتی التامة معه و الحجة البالغة عنده » ؛ « کلمۀ تامه و حجت بالغه خود (امام زمان) را با حسین (ع) و نزد او قرار دادم » .
2. یاد امام حسین(ع) درمیلاد امام زمان(عج)
محدث بزرگوار، شیخ عباس قمی (رحمة الله) در مفاتیح الجنان آورده است: « با فضیلت ترین اعمال شب نیمۀ شعبان – که باعث آمرزش گناهان است – زیارت امام حسین (ع)می باشد. هر که می خواهـد، روح صد و بیست چهارهزار پیامبربا او مصاحفه کند، امام حسین (ع) را در این روز زیارت کند».
3. شب قدرویاد امام حسین (ع)
شب قدر ، شب امام زمان (ع) است ؛ چرا که ملائکه و روح ، بر آن حضرت نازل شده و تقدیر امور را در اختیار او می گذارند .
شیخ عباس قمی می نویسد : « بدان که احادیث در فضیلت زیارت امام حسین (ع) در ماه مبارک رمضان – خصوصا شب اول و نیمه و آخر آن و به خصوص شب در – بسیار است ».
از حضرت امام صادق (ع) نیز مروری است : « چون شب قدر فرا می رسد ، منادی از آسمان هفتم و از از بطن عرش ندا می کند که حق تعالی هر کسی را که زیارت قبر حسین (ع) آمده ، آمرزید» .

4. دعای ندبه و یاد امام حسین (ع)
یکی از دعا های بسیار مهم و با ارزش در نزد شیعه ، دعای ندبه است که عاشقان حضرت ولی عصر (عج) ، هر صبح جمعه دور هم گرد آمده و با خواندن آن ، با حضرتش تجدید عهد و پیمان می کنند در بخش هایی از این دعا ، به جد بزرگ وار امام زمان (عج) ، سالار شهیدان اشاره می شود :
« این الحسن و این الحسین این ابناء الحسین » ؛ « حسن (ع) کجا است؟حسین (ع) چه شد؟ فرزندان حسین کجایند و چه شدند ؟ ».
« این الطا لب بدم المقتول بکربلا؟» ؛ « کجاست کسی که طالب خون شهید کربلاست؟»
5. زیارت عاشورا و یاد مهدی (عج)
زیارت عاشورا - که از سوی امام محمد باقر (ع) ، و در واقع از ناحیه خداوند متعال به شیعیان و شیفتگان ، تعلیم داده شده است – دارای مضامین والایی است .
در یکی از قسمت های این زیارت ، چنین آمده است : « ان یرزقنی طلب ثارک مع امام منصور من اهل بیت محمد (ص) » ، « همانا من از خداوند ، خون خواهی تو را در کنار امام یاری شده – که از خاندان پیامبر (ص) است – می طلبم ».
و در قسمتی دیگر از این زیارت نیز ، چنین حاجتی خواسته می شود : « ان یرزقنی طب ثاری {کم } مع امام هدی { مهدی } ظاهرناطق بالحق منکم ».

ياران مهدي (ع) همه عاشورايي اند و در مكتب حسين (ع) پرورش يافته و باليده اند.كساني مي توانند در ركاب مهدي (ع) باشند و امام حق را ياري رسانند كه در مكتب عاشورا آبديده شده و معيار جنگ و صلح را از او آموخته باشند كه حسين (ع) خود معيارسلم وحرب وتولّا وتبرّا است. 

دعاي روز ولادت امام حسين (ع) و ياد از مهدي (ع)

در توقيعي از حضرت امام حسن عسگري (ع)آمده كه در روز ولادت امام حسين(ع) اين دعا را بخوان « اللهم اني اسئلك بحق المولود في هذا اليوم الموعود بشهادته قبل استهلاله و ولادته بكته السماء و من فيها ولارض و من عليها … المعوض من قتله ان الائمة من نسله والشفاء في تربته والفوز معه في اوبته والاوصياء من عترته بعد قائمهم و غيبته»

«خداوندا! من تو را به مقام مولود اين روز مي خوانم ، او كه پيش از چشم باز كردنش به دنيا وقبل از آنكه تولد يابد، وعده وخبر شهادتش داده شد،آسمان و هر كس در آن بود وزمين وهر كس بر روي آن بود ،بر او گريه كرد .او كه در عوض شهادتش ،ائمه(ع) از نسل او شدند وشفا در تربت او قرار داده شد و فوز و رستگاري با او در روز رجوع و بازگشت او و اوصياء از خاندان وي بعد از قائم آنان وسپري شدن غيبت او مي باشد»

امام حسين (ع) وسخن از مهدي منتقم(ع)

شيخ صدوق نقل فرموده كه عبدالرحمن بن سليط گويد:   كه حسين بن علي بن ابيطالب (ع) فرمود:

از خانواده ما دوازده نفر مهدي وهدايت يافته است كه اولين آنان اميرالمؤمنين علي بن ابيطالب(ع) وآخرين آنها نهمين نفر از فرزندان من مي باشد واوست امامي كه قيام به حق مي كند .خداوند، زمين را به وجود او زنده مي سازد  پس از آنكه مرده بود و بوسيله او دين حق را بر همه ي ادیان ،غالب و پيروز مي گرداند هر چند كه مشركان خوش نداشته باشند، براي او غيبتي است كه مردماني در آن از دين بر مي گردند وگروه هايي هم در همان شرايط غيبت بردين خود ثابت مي مانند و آنان مورد آذارو اذيت قرار مي گيرند و به آنها گفته مي شود پس اين وعده ي ظهور چه زماني است،اگر شما راست مي گوييد؟ آگاه باشيد كسي كه در غيبت او بر اذيتها و تكذيب ديگران صبر كند به منزله كسي است كه با شمشير ، پيش روي رسول الله (ص) و بر حمايت از آن حضرت بجنگد.

 اعطاء لقب قائم در روز عاشورا                                        

اين لقب ويژه آن حضرت بوده وبر ديگر امامان معصوم (ع) اطلاق نمي شود. در رواياتي تصريح شده كه مبدأ پيدايش اين لقب افتخار آفرين مصادف با روز عاشورا بوده است وامام زمان (ع) از سوي لا يزال الهي به اين لقب سر افراز گرديد.

 روز عاشورا به ياد مهدي(ع)

براي روز عاشورا آداب ويژه اي است .در روايات مفصلي به نقل از امام محمد باقر(ع) از مفاتيح كه در مورد چگونگي زيارت امام حسين (ع) در روز عاشورا براي كساني كه در شهرهاي دور باشند، است در مورد چگونگي تعزيت سؤال شد. امام باقر (ع) فرمودند بگويند:

« اعظم الله اجورنا بمصابنا بالحسين عليه السلام وجعلنا واياكم من الطالبين بثاره مع وليه الامام المهدي من آل محمد عليه السلام »

يعني « خداوند اجر ما و شما را در مصيبت حسين(ع) بزرگ گرداند وشمارا از كساني قرار دهد كه به همراه ولي امام حسين(ع)، امام مهدي (ع) از آل محمد (ع) طلب خون آن حضرت كرده و به خونخواهي او بر خيزيم.»

در اين فراز اين نكته يادآور شده كه امام مهدي(ع) ولي امام حسين(ع) است وطبيعي است كه اين ولي دم براي احقاق حق مقتول بي گناه بپا خيزد.اين جمله نظر به آيه كريمه قرآني دارد كه در آغاز اين بحث ها ذكر گرديد.

نام و ياد مهدي موعود در زيارت عاشورا

يكي از فقرات زيارت عاشورا اين جمله ي مباركه است: « و اسئله ان يبلّغني المقام المحمود لكم عندالله و ان يرزقني طلب ثاركم مع امام هدي ظاهراً ناطق بالحق منكم»

« و من از خداوند درخواست مي كنم كه مرا به مقام شايسته و ستوده اي كه براي شما در نزد پروردگا است برساند ومرا نصيب كند كه در ركاب امام هدايت از خاندان شما كه ظهور كرده و به حق نطق مي كند – حضرت مهدي موعود (ع)- خونخواهي شما نموده و انتقام خون بناحق ريخته شما را بگيرم»

مهدي موعود (ع)، سوگوار دائمي حسين(ع)

از جمله زيارات شريفه زيارت ناحيه مقدسه است كه منصوب به امام زمان (عج) مي باشد. يكي از فقرات اين زيارت اين جمله است«ولئن اخرتني الدهور وعاقني عن نصرك المقدور لا ندبنّ عليك بدل المدوع دماً »

« اگر روزگار مرا به تأخير انداخت واز ياري ونصرت تو در روز عاشورا باز داشت ،هر آينه من صبح و شام بر تو ندبه مي كنم و به جاي قطرات اشك خون گريه مي كنم »

اين جملات گوياي حالاتي در محبت و علاقمندي و پيوند قلبي ميان اين دو شخصيت است.

 ياد حسين در دعاي ندبه مهدي (ع)

فقراتي از دعاي ندبه (دعايي كه چشم انداز اصيل آن توجه به حضرت ولي عصر (عج) مي باشد) راجع به امام حسين (ع) است. مانند « اين الحسن ؟ اين الحسين؟ اين ابناء الحسين؟» ؛« حسن (ع) كجاست؟ حسين (ع) چه شد؟ فرزندان حسين (ع) كجايند و چه شدند؟» در حقيقت شكايت فقدان آنها را به ساحت مقدس امام زمان ارواحنا الفداء مي كنيم و بدين ترتيب گويا آن امام را به حركت و قيام فرا مي خوانيم.

فراز ديگري از اين دنيا اين جمله ي مباركه است :« اين الطالب بذحول الانبياء و ابناء الانبياء؟ اين الطالب بدم المقتول بكربلا؟»

«كجاست آن امام بزرگواري كه از ظلم و ستم امّت بر پيغمبران و اولاد پيغمبران دادخواهي مي كند؟ كجاست آنكه از خون جدّش كه در كربلا شهيد شد انتقام خواهد گرفت.»

 زيارت امام حسين (ع) در كلام امام زمان (عج)

در داستان تشرف حاج علي بغدادي (ره) به حضور امام زمان (ع) نقل شده كه مي گويد به آن حضرت عرض كردم :

سيدنا! روضه خوانان حسين (ع) حديثي را نقل مي كنند كه :

مردي در عالم رؤيا هودجي را در ميان زمين و آسمان ديد و پرسيد كه چه كساني در اين خودج نشسته اند؟ پاسخ داده شد فاطمه ي زهرا(س) وخديجه كبري (س) .پرسيد: به كجا مي روند؟ جواب دادند: امشب شب جمعه است و آنان براي زيارت امام حسين (ع) در شب جمعه مي روند و نيز ديد كه از هودج ، رقعه هايي مي ريزد و در آن مكتوب است:

« امان من النار لزوّار الحسين(ع) في ليلة  الجمعة.»

« براي زيارت كنندگان حسين(ع) در شب جمعه ، امان از آتش دوزخ است » . اكنون آيا اين حديث ، صحيح است؟ حضرت فرمود:(( نعم زيارة الحسين عليه السلام في ليلة الجمعة امان من النار يوم القيامة))

« آري زيارت حسين (ع) درشب جمعه امان ازآتش دوزخ درروزقيامت خواهد بود.»

  امام زمان در توصيف امام حسين(ع)

از بهترين توصيفات راجع به امام حسين (ع) توصيفي است كه حضرت ولي عصر(عج) راجع به آن داشتند و در خطاب خود به ايشان مي گويند :

« تو اي حسين (ع) ! براي رسول خدا (ص) فرزند و براي قرآن ، سند و براي امت بازويي بودي ، در طاعت خدا تلاشگر و نسبت به عهدو پيمان ،حافظ ومراقب بودي ،از راه فاسقان سر بر مي تافتي ، آه مي كشيدي آه آدمي كه به رنج وزحمت افتاده ، ركوع و سجود تو طولاني بود ، زاهد وپارسا ي در دنيا بودي ، زهد واعراض كشي كه از دنيا رخت بر كنده است ، با ديده ي وحشت زدگان به دنيا نگاه مي كردي » 

روز ظهور مهدي (ع) مقارن با عاشوراي حسيني

اصل تقارن اين دو جريان مطلبي است كه در عدهاي از روايات اهل بيت (ع) وارد شده است. كه اگر يك روايت بود حساسيت ايجاد نمي كرد  ولي با ملاحظه اين اخبار عديده از امامان معصوم (ع) اذهان متوجه اين نكته مي شود كه آنان اهتمام كامل داشته اند كه مطلب فوق را به مردم برسانند .

تقارن اين دو حادثه ياد آور شدّت ارتباط و پيوند بين آن دو محور حركت وآن دو امام معصوم (ع) است. به تعبير ديگر جريان جگر خراش كربلا كنش وجريان عظيم ظهور و قيام ولي عصر (عج) واكنش آن است.

مهدي ونداي مظلوميت حسين(ع)

راجع به اينكه امام زمان (ع) هنگام ظهور چه مطالبي مي گويند رواياتي است. يكي از انها  روايتي است كه محدث بزرگوار مرحوم شيخ علي يزدي حائري نقل كرده است. او مي گويد: زماني كه قائم آل محمّد (ص) ظهور كند مابين ركن و مقام مي ايستد وپنج ندا مي دهد :

1- الا يا اهل العالم انا الامام القائم

2- الا يا اهل العالم انا الصمصام المنتقم

3- الا يا اهل العالم ان جدي الحسين قتلوه عطشاناً 

4- ال يا اهل العالم ان جدي الحسين طرحوه عرياناً

5- الا يا اهل العالم ان جدي الحسين سحقوه عدواناً

آگاه باشيد اي جهانيان كه منم امام قائم،

آگاه باشيد اي اهل عالم كه منم شمشير انتقام گيرنده،

بيدار باشيد اي اهل جهان كه جد من حسين را تشنه كام كشتند،

بيدار باشيد اي اهل عالم كه جد من حسين را عريان روي خاك افكندند،

بيدار باشيد اي اهل عالم كه جد من حسين را از روي كينه توزي پايمال كردند.

سه نداي اخير مخصوص امام حسين(ع) است.تصور ما اين است كه دو نداي نخستين نيز در رابطه با امام حسين(ع) است.

فرشتگان ياران حسين ومهدي (ع)

مرحوم شيخ صدوق در روايت ريان بن شبيب از حضرت امام رضا(ع) نقل كرده كه:

تحقيقاً چهار هزار نفر از فرشتگان براي ياري و نصرت حسين (ع) به زمين فرود آمد نه آنان هنگاميكه نازل شدند ديدند امام حسين(ع) كشته شده از اينرو فرشتگان ياد شده ژوليده و غبار آلود در نزد قبر آنحضرت  اقامت كردند و همچنان هستند تا آنگاه كه قائم (ص) قيام كند وآنان از انصار وياران آن حضرت خواهند بود وشعار آنان « يالثارات الحسين » است.

از اين روايت استفاده مي شود كه ياران حضرت ولي عصر علاوه بر نيروهاي انساني گروهي فراوان از ملائكه الله مي باشند . اينها گروهي چهارهزار نفره هستند كه در جريانكربلا براي نصرت حضرت سيدالشهداء فرودآمدند و دو گروه مختلف نمي باشند.همانها كه براي ياري امام حسين(ع) آمدند و موفق نشدند براي ياري فرزند ايشان امام زمان (عج) قيام مي كنند.آري آنان دو شخصيت بزرگ الهي را يكي مي دانندو هر دو بزرگوار را صاحب هدف واحد مي شمارند.

شعار مهدي (عج) و ياران در روز ظهور

قيام آسماني حضرت بقية الله و اصحاب و ياران او با شعاري مقدس كه بيانگر خط مشي و هدف و آرمان والاي انان است آغاز مي شود و همواره آن شعار را دنبال مي كنند .وآن اين است« يالثارات الحسين » مراد ومقصود اين است كه هنگام انتقام خون پاك امام حسين (ع9 فرا رسيده و آنان كه مي خواهند از قاتلان آن حضرت انتقام بگيرند، زود حاضر شوند.كه ما براي اين موضوع به پا خواسته ايم.

اين شعار مهمترين پيامي را كه با خود حمل مي كند وحدت ماهيت اصل دو قيام و همبستگي دو پيشواي قيام ، حسين(ع) ومهدي موعود(ج) و نيز يگانگي و هماهنگي اصحاب و ياران دو قيام مي باشد .

ب: روایات

1.امام مهدی (عج)، امام حسین (ع)

در بیش از سی صد روایت، به این نکته اشاره شده است که امام مهدی (عج) ، نهمین فرزند امام حسین (ع) است. نکتۀ قابل توجۀ آن است که در بیشتر احادیثی که از وجود مقدّس رسول اکرم (ص) دربارۀ حضرت ولی عصر(عج) نقل شده ، با عناوینی چون :« از تبارپسرم ، حسین » ،« ازنسل این پسرم» و« نهمین فرزند پسرم حسین» از حضرت مهدی (عج) یاد شده است . 1خود امام حسین (ع) نیز، اشاره در ضمن روایتی ، این چنین به این حقیقت اشاره فرموده است :« قائم این امت ، نهمین فرزند من است او صاحب غیب است و کسی است که میراثش را در حیاتش تقسیم می کنند » .

ایشان،هچنین درجای دیگرفرمودند :«رسول خدا (ص) دربشارتی به من فرمودند:”تو امام ، پسر امام وپدرائمه هستی ونه فرزند تو، ائمه ابرارومعصوم وامین اند ونهمین آنان، مهدی قائم (عج) است که دنیا را درآخر الزمان، پرازعدل وقسط می کند…”»

امام علی (ع) نیز درکلامی به فرزندش امام حسین(ع) می فرماید :« امیربزرگان نابود کننده کافران، سلطانی که همه ،آرزوی اورا دارند وعقل ها درزمان غیبتش سرگردان می شود،نهمین فرزند توست. اوبین رکن ومقام، برهمه جای زمین و برهمه انسان ها وجنیان ظاهرمی شود خوشا به حال افراد مؤ منی که زمان اورا درک کنند؛ملحق به اوشوند وشاهد حکومت وملاقات کنندۀ یا رانش باشند ».

2.القاب امام مهدی(عج) اززبان امام حسین(ع)                                                                                      عیسی الخشاب می گوید: «از محضر امام حسین (ع) سؤال شد که آیا شما صاحب این امر هستید؟ آن حضرت فرمود: “نه؛ بلکه صاحب این امـر، کسی است که از میان مردم کناره گیـری می کند و خون پـدرش بر زمین   می ماند و کینه او کینه عمویش خواهد بود”».

3.توصیف امام حسین(ع) از زبان امام مهدی(عج)

حضرت مهدی(عج) در ضمن زیارتی موسوم به «زیارت ناحیه» ، خطاب به امام حسین (ع) چنین می فرماید :  « کنت ربیع الایتام و عصمتة الانام و عزّ الاسلام و معدن الاحکام و حلیف الانعام سالکاً فی طریقةٍ جدک و ابیک…»؛ « تو بهار یتیمان ، ملجأ و پناهگاه مردم ، عزت اسلام ، کانون احکام ، هم پیمان بخششها و رهرو راه جد و پدرت بودی . برای اسلام و مسلمین ، مهربان ، برای حق ، یاور ، در هنگام بلا ، صبور و بردبار و محافظ دین و نگهبان آن بودی » .همچنین ایشان ، در ادامه فرموده است : « تو برای رسول خدا فرزند و برای قرآن سند و برای امت بازویی پرتوان بودی ؛ در اطاعت خدا تلاشگر و نسبت به عهد و پیمان ، حافظ و مراقب بودی . از راه فاسقان سر برمی تافتی . آه می کشیدی ؛ آه کسی که به رنج و زحمت افتاده است . رکوع و سجود تو طولانی بود و مانند کسی که از دنیا رخت برکشیده است ، زاهد و پارسا بودی و با دیده وحشت زده به دنیا نگاه می کردی »

راه سبز و سرخ

مقدمه

در این عالم ، به جهت نظمی که خداو.ند متعال در آن قرار داده است ، بین همه اجزا و افراد ، ارتباط و پیوند تنگاتنگی وجود دارد که اساسی ترین پیوند ، میان ذوات مقدس معصومین (ع) با تمام هستی ، از ابتدای خلقت تا پایان تاریخ است . در این میان ارتباط ناگسستنی امام حسین (ع) و حضرت مهدی (عج) ارتباطی شگرف و پر معناست. میان این دو امام ، راز و رمزی است که یاد و نام آنان را همیشه در کنار هم ، نگاه داشته است. در این راستا به جلوه هایی از ارتباطات میان این دو امام همام ، می پردازیم :

الف : قرآن

1.امام حسین (ع) از نگاه امام مهدی (عج)

درروایتی ازامام مهدی (عج)،اولین آیه ازسوره حضرت مریم (ع) ،به امام حسین (ع) تأویل شده است: «”کاف ” اسم کربلا، “هاء” رمزشهادت عترت طاهره،” یاء” نام یزید، قاتل امام حسین (ع)،”عین” اشاره به عطش و “صاد” نشان صبر حسین (ع) است ».

2.امام مهدی (عج) از نگاه امام حسین (ع)

امام  حسین(ع) ، در باره آیه 3 سوره شمس فرمود :« مقصود از روز، قائم آل محمد (عج) است که زمین را از عدل پراز قسط و عدل کند ».

در حقیت،  تشبیه امام مهدی (عج) به روز ، از آن جهت است که جامعه کنونی انسان ها به جهت نداشتن عبودیت کامل و همه جانبه ، همانند شب ، در ظلمت است تا زمانی که در دولت امام مهدی (عج) ، حیات بشر در همه ابعاد ، شکوفا شود ؛ سیاهی ها و تباهی ها از بین برود و جهان به نور ایشان منور گردد.

3. امام مهدی (عج) وامام حسین (ع)

خداوند متعال در آیۀ 33 سوره اسراء می فرماید :«ولا تقتلوا النّفس التی حرم الله الا بالحق و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا فلا یسرف فی القتل انه کان منصورا »؛ « کسی که خداوند ، خونش را حرام شمرده ، به قتل نرسانید ، مگربه حق؛ و آن کسی که مظلوم کشته شده، برای ولیّش، سلطه (حق قصاص) قراردادیم؛ اما درقتل اسراف نمی کند، چرا که اومورد حمایت است».

امام باقر (ع) در تأویل این آیۀ شریفه ، فرموده اند : « او حسین بن علی (ع) است که مظلوم کشته شد و ما اولیای او هستیم  و قائم (عج) ما چون قیام کند ، در طلب انتقام او برآید » .