گروه فضای مجازی: پيوند فرهنگ عاشورا و انتظار، دلايل و شواهد متعددی دارد. پايگاه اينترنتی «مصلح313» در مقالهای، به تحليل و رهيافتهای برخاسته از آنها پرداخته است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) شعبه خوزستان، اين مقاله در سه بخش پيوندها، تحليلها و رهيافتها به موضوع «عاشورا و انتظار» میپردازد.
نگاه به عاشورا و انتظار، میرساند كه ميان اين دو، پيوندها و رابطههايی است: حضرت مهدی(ع) فرزند حسين(ع) است و خونخواه وی. اولين كلام امام عصر(عج) ياد جدشان حسين بن علی(ع) است.
شعار ياوران قائم آل محمد(عج)، يا لثارت الحسين است و ياری اباعبدا…(ع)، ياری حجت بن الحسن العسكری(ع) است.
آن دو بزرگوار دارای لقبهای مشتركی هستند، نظير ثارا…، غريب، رانده شده و… . زيارت عاشورا از خونخواهی امام حسين(ع) در ركاب مهدی(ع) خبر میدهد. مطابق روايات، در روز عاشورا و ميلاد امام حسين(ع)، بايد به ياد حضرت مهدی(عج) بود و در روز ميلاد امام زمان و شب قدر با زيارت امام حسين(ع) به ياد اباعبدا… .
روز ظهور قائم آل محمد(ص)، عاشورا است. به زيارت امام حسين(ع) و زيارت صاحبالامر(عج) در اعياد اسلامی توصيه شده است. شهر كوفه، پايگاه مشترك اين 2 امام معصوم است. امام عصر(ع) به قرائت زيارت عاشورا و زنده نگه داشتن ياد عاشورا عنايت دارند. هر دو امام با بيعت نكردن با طاغوت به اصلاحگری میپردازند. بالاخره در روايات، آرزوی شهادت در ركاب اين دو امام برای شيعيان، تحسين شده است.
عاشورا، پشتوانۀ فرهنگی انتظار است و منتظران مهدی موعود، پرورش يافته مكتب عاشورا هستند. نقش زنان در قيام امام حسين(ع) و امام مهدی(ع) بسيار پررنگ است.
اباعبدا…الحسين(ع) و امام زمان(عج) در اهداف، ياران و زمانه اشتراك دارند. توجه به درگيری و نبرد بين حق و باطل، امری است ضروری و سنتی است الهی و جاری. در اين مسير سختیها و مشكلات فراوانی بوده است؛ حفظ دين دشوار است. سازش ناپذيری اين دو امام، تدبير و مديريت و تلاش جهت جذب و نيروسازی از تحليلهای ديگری است كه از عاشورا و انتظار به دست میآيد.
عاشورا و انتظار با تكيه بر سنتهای الهی، دولتهای باطل را به زوال و نابودی میكشانند.
عدهای پس از طلب ياری امام، از او به خاطر مشكلات و … باز میمانند و با جداشدن از سپاه حق به عذاب ابدی دچار میشوند و عدهای، پيروز ميدان بوده و سعادتمند میگردند.
همۀ كسانی كه خود را از منتظران واقعی حضرت می دانند، بايستی ضمن تبيين دين، فرهنگ عاشورا و بسيج را تبيين كنند و با الگوسازی؛ اقدام به جذب نيرو و تبليغ نمايند. بايد با توجه به عامل تنشزدايی، جامعه را آماده حركت به سمت شناخت و معرفت امام كرد.
اگر عاشورا پشتوانۀ فرهنگی انتظار است، پس بايد در جهت تبيين حركت عاشورا و نيز برگزاری هرچه باشكوهتر مراسم عاشورا و معرفی اسوههای جاويدان آن، تلاشی دو چندان كرد.
خيلی فرق است بين اينكه به عاشورا به عنوان پشتوانه و عقبۀ فرهنگی و الهام پذير انتظار نگاه شود؛ يا يك سنت برخاسته از عواطف و احساسات قومی. «كربلا» دانشگاه بزرگی است با كلاسها و درسهای بسيار كه ابعاد و آموزههای اين دانشگاه بزرگ، هنوز هم بر بسياری پوشيده است.
بايد در اين دريای عميق، گسترده و پربار، غواصانی ماهر و زبردست به صيد بپردازند تا گوهرها و مرواريدهای گرانبهای آن را به چنگ آورده، در اختيار خواستاران و خريداران قرار دهند. هنوز هم اين حركت عظيم و منشور بینهايت، زوايای پنهان و ابعاد گستردهای دارد كه تنها بر عاشقان طالب رخ مینمايد.
تبيين دين: عصر حسين(ع)، عصر غربت دين بود و عصر انتظار نيز چنين است. قيام حسين(ع) و فرزندش مهدی(ع) برای احيای دين است. منتظر مهدی(عج) بايد از دين، ضرورت، قلمرو و زبان آن و… تحليلی عميق داشته باشد تا در اين عصر بتواند زمينهساز حركت مهدی(ع) باشد.
حسين(ع) و يارانش الگوی منتظرانند، از اين رو بايد در مبانی فكری و ويژگیهای رفتاری و تربيتی آنان، درنگی شايسته كرد.
ديگر رهيافت، از رهيافتهای پيوند انتظار و عاشورا معرفت امام است.
كسانی میتوانند شعار خود را «يا لثارات الحسين» قرار دهند كه به مقام «ابوت با امام» رسيده باشند تا بتوانند خونخواه او باشند. اين ممكن نيست مگر با معرفت به حق امام(ع). شعار «يا لثارت الحسين» فقط يك شعار برخاسته از عواطف و عصبيتهای قومی و نژادی نيست، بلكه برخاسته از معرفت به حق «ولايت امام» است. اين معرفت، شناخت حسب و نسب و فضايل آنان نيست، بلكه عرفان به حق ولايت آنان است. «ألست أولی بكم منكم بأنفسكم» و «النبی أولی بالمؤمنين من أنفسهم». آنان از خودمان به ما آگاهتر و مهربانترند و از همۀ هواهای نفسانی آزادند.
اين شعار، شعار كسانی است كه با درك اضطرار به وحی و حجت، از همۀ تقليدها، تلقينها، هوسها، غريزهها و … جدا شدند و رسول و امام را به عنوان مربی خود انتخاب كردند كه: «أنا و علی أبوا هذه الامة».
اين درك از امام و اين آگاهی از حق ولايت ايشان ما را به مقام ابوت و در نتيجه خونخواهی آنان میرساند؛ آن هم نه پدر جسمانی كه پدر روحانی، مربی، هادی و پيشوای من؛ آن هم پدری كه «مصباح»، «سفينه»، «ميزان»، «وارث»، «امين» و «اسوه» است و سبب سعادت و رستگاری، امنيت، حفظ، نجات، عزت، قبولی اعمال و … است.
اين نگاه به امام و آگاهی از شؤون و آثار ولايت آنان، ثمرات و بارهای زيادی با خود دارد و فاصله گرفتن از آن ضررهای جبران ناپذيری به همراه دارد. از گامهای اساسی تمام مراكز فرهنگی و آموزشی، تبيين دقيق اين معنا از امامت است.
عزت: «عزت» اساس حركت حسينی و مهدوی است و میتواند اساس سياست راهبردی حكومت دينی در سطح روابط بينالمللی باشد. حكومت دينی، به عنوان زمينهساز دولت كريمۀ مهدوی، از هرگونه روابط و مذاكره ای كه شائبه ذلت داشته باشد، پرهيز میكند. منتظر «دولت عزيز» (تعز بها الإسلام و أهله) خود بايد عزيز باشد. حسين(ع) هم میفرمود: «هيهات منا الذلة».
آنجا كه حسين(ع) و مهدی(ع) از جذب نيرو و تبليغ دين دست نمیكشند، تكليف منتظران و پيروان آنان مشخص است. جذب نيرو و تبليغ در سطح داخلی و خارجی، از تكاليف عمدۀ حكومتهای دينی، به عنوان زمينهسازان دولت كريمۀ مهدوی است.
فرياد «هل من ناصر» حسينی و مهدوی، همواره به گوش میرسد؛ بايد اين فرياد را پاسخ گفت. اما چگونه؟ اميرمؤمنان(ع) و امام صادق(ع) اين چگونگی را پاسخ میدهند: حضرت علی(ع) میفرمايند: «با پرهيزكاری و تلاش فراوان و پاكدامنی و راستی مرا ياری دهيد.» امام صادق(ع) نيز میفرمايند: «كسی كه دوست دارد، از ياران قائم(عج) باشد، بايد منتظر باشد و در همان حال، از گناهان اجتناب ورزد و خود را به اخلاق نيكو بيارايد.».
ترويج اخلاق و فضايل اخلاقی، به عنوان راهبردی اساسی در حكومت دينی مطرح است. اين سياست كلان و راهبردی به همراه راهكارهای اجرايی آن میتواند به عنوان يك هدف و معيار، برای نقد تمامی ارگانهای فرهنگی، آموزشی و تبليغی باشد.
با توجه به نقش زنان در قيام مهدی(ع) و حضور آنان در دولت كريمه، بايد برای رشد، اعتلا و بالندگی اين قشر مهم و اثرگذار سرمايهگذاری جدی صورت گيرد.
به نظر میرسد تاكنون آنگونه كه شايسته و در خور منزلت زنان است، كاری بايسته برای آنان صورت نگرفته است. هنوز در سطح حوزهها، مراكز علمی- فرهنگی و مديريت های ميانی و كلان جامعه، نقش زن در حاشيه است. بايد برای تربيت و تحصيل زنان، سرمايه گذاریهای اساسی صورت گيرد.
غفلت از اين نگاه راهبردی، ضررو زيانهای جبرانناپذيری به انقلاب اسلامی وارد ساخته است. از اين رو تلاش دوچندان و آگاهانه، جهت جبران اين ضايعه، میطلبد
