پاسخ: هر عاشق و دلباخته، طالب ديدار يار سفر كرده خويش است. منتظران يوسف زهرا چشم به راه يك نگاه به جمال دلرباي او نشسته‌اند و هر روز صبح در دعاي عهد آرزوي ديدن او را دارند: بارالها آن چهره نوراني را به من بنما«اللهم ارني الطلعة الرشيده». هر دوست، مشتاق ملاقات و ديدن دوست خويش است. سفارش امامان معصوم(ع) به دعا براي ظهور آن حضرت ما را براي اين ديدار آماده ساخته و شوق ديدار را افزون مي‌كند. دعا براي ديدن آن حضرت از عبادت‌هاي مستحب است و اختصاص به زمان ظهور ندارد، بلكه شامل زمان غيبت آن حضرت هم مي‌شود. البته معمولا كساني كه در زمان غيبت آن حضرت را ديده‌اند، ايشان را نشناخته‌اند . در كتاب شريف «ميكال المكارم» ديدن امام زمان(ع) به چند صورت تقسيم شده است:
1. ديدن و درك حضور امام زمان(ع) در زمان حيات؛
2. ديدن و درك حضور ايشان پس از مرگ (يعني در زمان ظهور زنده شده و به ديدار نائل مي‌آيد).
امام صادق(ع) فرمود: «هر كس چهل روز دعاي عهد را بخواند، اگر قبل از ظهور مهدي(ع) از دنيا برود، در زمان ظهور زنده مي‌شود و در زمره ياران امام عصر(ع) قرار مي‌گيرد» و نيز «هر كس بعد از نماز دعاي عهد را بخواند در خواب يا بيداري به ديدار آن حضرت نائل مي‌آيد».
البته ديدن امام زمان(ع) بر اساس خواست و اراده آن حضرت است و اگر مصلحت بداند شخص توفيق ديدار پيدا مي‌كند. چه بسا كساني بوده‌اند كه پس از ديدن آن حضرت، به غرور و انحراف و ادعاي كاذب گرفتار شده‌اند.
3. در زمان غيبت در خواب يا بيداري، جمال آن خورشيد محمدي و ماه علوي را ببيند. بسياري از بزرگان شيعه و نيز مردم به ديدار آن حضرت رسيده‌اند. البته در همان زمان حضرت را نشناخته‌اند. اين درهميشه به روي منتظران وصال مفتوح و باز است؛ اما پيام اين افراد چنين بوده است: مصلحت نيست كه از پرده برون افتد راز .
عثمان عمري (نايب دوم امام عصر(عج)) نقل مي‌كند: «يحضر الموسم كل سنة فيري الناس فيعرفهم و يرونه و لا يعرفونه»؛«آن حضرت هر سال در مراسم حج حضور مي‌يابد، پس مردم را مي‌بيند و مي‌شناسد و مردم هم او را مي‌بينند. اما نمي‌شناسند».
و امام صادق(ع) فرموده است: صاحب الامر در ميان مردم راه مي‌رود، در بازارهايشان رفت و آمد مي‌كند، روي فرش‌هايشان گام مي‌نهد، ولي او را نمي‌شناسند تا هنگامي كه خداوند اجازه دهد تا خودش را به آنان معرفي كند. (بحار الانوار، ج52، ص154)
و امام زمان(ع) خود فرمود: «در زمان غيبت كه از عموم مردم پنهان هستم، از نايبان من پيروي كنيد».(بحار الانوار، ج53، ص181)
نتيجه آنكه ملاقات كنندگان با آن حضرت دو دسته‌اند:
1. كساني كه حضرت را مي‌بينند، ولي نمي‌شناسند، همانگونه كه نايب دوم امام زمان فرمود.
2. كساني كه حضرت را مي‌بينند و مي‌شناسند؛ مانند نايبان چهارگانه در زمان غيبت صغري و بعضي از افراد در زمان غيبت كبري.

پاسخ: آري، مي‌توان با او صحبت كرد. او حرف‌هاي ما را مي‌شنود و براي ما دعا مي‌كند. و هر جا لازم بود كمك مي‌كند. براي حرف زدن راه خاصي نيست، همين كه انسان به ياد امام زمان(ع) باشد و صحبت كند، امام حرف‌هاي او رامي‌شنود.

پاسخ: بر اساس گفته افراد مورد اطمينان مي‌توان پذيرفت كه برخي افراد بنابر مصالحي خدمت وجود مقدس امام زمان(ع) شرفياب شده‌اند. مرحوم شيخ عباس قمي در كتاب نفيس مفاتيح الجنان به نمونه‌هايي اشاره كرده است. در دفتر كرامات مسجد جمكران نيز موارد متعددي ثبت شده است. استاد پور سيد آقايي نيز در كتاب «مير مهر» به برخي از اين ديدار‌ها اشاره كرده است. كتاب «عنايات امام زمان(ع) به علما» نيز دربردارنده برخي از ديدارهاي بزرگان با امام عصر(ع) مي‌باشد. البته ما ضمن پذيرش امكان و وقوع ديدار، ادعاي ديدار را از هركس يا هر كتاب نمي‌پذيريم چرا كه عده‌اي با دروغ پردازي به دنبال سود جويي مي‌باشند. از اين رو بايد در اين زمينه دقت فراوان به خرج داد و هر كلامي را نپذيرفت.

پاسخ: الف.فوايد و آثاري بر ديدار ولي عصر(ع) مترتب است از جمله:
ـ اثبات وجود حضرت، انسان با ديدن امام خويش اطمينان قلبي بيشتري به وجودش پيدا مي‌كند و دچار ترديد نمي‌شود.
ـ حضور حضرت، ديدار باعث مي‌شود آدمي دريابد حضرت، در ميان مردم حضور دارد و آنان را مي‌بيند و بر احوالشان آگاه است، لذا خود را تنها نمي‌داند.
ـ بركات و آثار، ملاقات با امام زمان(ع) و استشمام نفس روحاني او و هم نفس شدن با عبد صالح خدا، در جان و روح انسان اثر معنوي دارد. انسان را با خدا آشناتر و به او نزديك‌تر مي‌كند و از شيطان و آلودگي‌ها دورتر مي‌كند، و خواسته‌هايي كه بنابر مصلحت است، مورد اجابت كامل واقع مي‌شود، تزكيه نفس و طهارت باطن را در آدمي تقويت مي‌كند، و روحيه عبادت و عبوديت و عمل به وظايف ديني را در انسان شديد‌تر مي‌كند.
ب. ديدار ولي خدا پاسخي است به يك نياز و ميل دروني انسان. انسان از لحاظ وجودي و روحي با امام زمان(ع) رابطه دارد. از اين رو، در درون جان خود حضور در محضر او را خواستار است، و با ديدن او آرامشي خاص در آدمي ايجاد مي‌شود. همان گونه كه ابراهيم خليل(ع) با درخواست ديدن چگونگي زنده شدن مردگان به دنبال آن آرامش و اطمينان نفس بود. به علاوه در اين ديدار‌ها، هدايت و راهنمايي و عنايت ويژه شامل حال انسان مي‌شود.
ج. ديدار حضرت، لطفي است كه شامل حال فرد مي‌گردد و لذا بايد با طهارت نفس بيشتر اين حال با صفا و اين لطف را حفظ كند. آدمي بايد بداند حضرت او را دوست دارد، و انسانيت، عبوديت و سعادت او را مي‌خواهد. از اين رو، بايد در طريق بندگي بيشتر خدا گام بردارد و خود و محيط و جامعه را در مسير صحيح زندگي قرار دهد و ياد و معرفت نسبت به حضرت را زنده كند.

پاسخ: بر اساس روايات، امام مهدي(عج) در ميان مردم زندگي مي کنند و غيبت آن بزرگوار به صورت عادي به معناي ناشناس بودن ايشان است؛ یعني، مردم ايشان را مي بينند، ولي نمي شناسند. بنابراين «اصل ديدار» امکان پذیر است. آنچه ممکن است مورد سؤال باشد این است که آیا امکان دارد فردی حضرت را ببیند و او را بشناسد؟ در پاسخ باید گفت: اگر مصلحت باشد امکان دارد، چنان كه در برخی موارد بعضي افراد موفق شدند آن بزرگوار را دیده و بشناسند. البته این شناخت غالبا و در اکثر موارد پس از دیدار بوده است.

پاسخ: بايد روشن شود كه مراد شما از رابطه چيست؟ همان‌گونه كه مي‌دانيد دوره غيبت به دو دوره كوتاه مدت(غيبت صغرا) و بلند مدت(غيبت كبرا) تقسيم مي‌شود. دوره اول (حدود 70 سال) از سال 260 شروع شد و تا سال 329 ادامه يافت. در اين دوره چهار نفر از بزرگان شيعه، مقام نيابت خاص امام را به عهده داشته و داراي رابطه‌اي ويژه با آن حضرت بودند. اما با پايان اين دوره چنين ارتباطي نيز قطع شده و رابطه خاص ديگر برقرار نمي‌شود. البته حضرت به دوستان و شيعيان(و حتي به ساير انسان‌ها) توجه دارد. حال اگر كسي فرد پاك و وارسته‌اي بود، مورد توجه ويژه قرار مي‌گيرد و چه بسا توفيق ديدار حضرت را نيز مي‌يابد. پس هر كس پاك تر و از گناه دورتر باشد، رابطه روحي بهتري با امام زمان(ع) پيدا مي‌كند و عنايات بيشتر شامل حال او مي‌شود، البته بايد توجه داشت ديدار و ملاقات از طرف حضرت انجام مي‌پذيرد، يعني هر كس را او صلاح بداند و هر زمان كه او مناسب تشخيص دهد، ديدار صورت مي‌گيرد، نه اين كه فردي باشد كه هر وقت بخواهد خدمت امام برسد.

پاسخ: با توجه به روايات به صورت خلاصه مي‌توان چنين گفت:
وقتي مردم جهان آماده پذيرش حضرت شدند، با ديدن علايم ظهور نگاه‌ها متوجه مكه مي‌شود. حضرت مهدي(عج) با اذن و امر خدا همراه با 313نفر از ياران در مسجد الحرام ظاهر مي‌شوند و با معرفي خود ظهور را اعلام كرده و مردم را به سوي خدا و پيروي از خود دعوت مي‌كند. با اعلام ظهور، ياران ديگر حضرت نيز به طرف مكه حركت مي‌كنند تا اينكه جمعيت ياران به ده هزار نفر مي‌رسد و حضرت خروج مي‌كند. مكه را به تصرف در مي‌آورد و پس از اصلاح امور به طرف مدينه حركت مي‌كند. با تصرف اين شهر و اصلاح امور آن به سمت عراق به راه مي‌افتد. البته در طول حركت ياران ديگري نيز به سپاه حضرت افزوده مي‌شود. در عراق پس از ارشاد و راهنمايي، به جنگ با معاندان و لشكر ظالم سفياني مي‌پردازد كه در نهايت به پيروزي حضرت و كشته شدن سفياني و سپاه او مي‌انجامد. سپس حضرت براي فتح بيت المقدس اقدام مي‌كند. نزول حضرت عيسي(ع) و نماز خواندن ايشان پشت سر امام مهدي(ع) باعث مي‌شود افراد زيادي از اهل كتاب به اسلام گرايش پيدا كنند و سر انجام با فرستادن ياران به نقاط مختلف عالم و فتح آن ، پيروزي نهايي براي اسلام رقم مي‌خورد.

پاسخ: در برخي از روايات مربوط به حوادث ظهور، سخن از طلوع خورشيد از مغرب مطرح شده است. در اين كه مراد از اين سخن چيست، مطالب مختلفي مطرح شده است از جمله اينكه مراد خود حضرت باشند، چنانچه در روايتي آمده است «و هو الشمس الطالعة من مغربها»؛«او (مهدي) خورشيدي است كه از مغرب طلوع مي‌كند(مراد مكه است)»(بحار الانوار، ج52، ص195). البته مراد از روايت، اصل دين نيست.

پاسخ: مرجع اصلي در زمان ظهور امام معصوم است كه به علم الهي متصل مي‌باشد. او چون عالم به همه امور ظاهر و مخفي است، به درستي شايستگان و بندگان صالح را مي‌شناسد و چون معصوم است، در تشخيص و انتخاب حق، دچار انحراف نمي‌شود و هر كس را ـ كه بر اساس موازين ديني و اخلاقي شايسته باشد ـ بر‌مي‌گزيند. هنجار ها و ارزش‌هاي ديني براي او معلوم و از هر اشتباهي به دور است ، از اين رو همه چيز طبق دين صحيح تعريف شده و امور بر اساس فرمان‌هاي الهي انجام مي‌شود.

پاسخ: سخن جنگ و خون‌ريزي‌ها در دو مرحله مطرح مي‌شود:
الف. قبل از ظهور: در مورد جنگ‌هاي قبل از ظهور مطلب خاصي كه از درجه اعتبار برخودار باشد بيان نشده است. بلكه به صورت كلي از مرگ و مير‌هاي زياد و جنگ و كشتار خبر داده شده است. از اين رو به زمان و مكان و گروه خاصي نمي‌توان اشاره كرد. به علاوه كه اين حوادث مربوط به اختيار انسان‌ها است و لذا انسان مي‌تواند با برخي اختيار‌ها و انتخاب‌ها از بروز برخي حوادث جلوگيري كند. لذا در آيه قرآن به لوح محو و اثبات اشاره شده است.
البته اگر رويدادهاي ناخوشايند واقعاً بخواهد رخ بدهد، اهل بيت به ما آموزش داده‌اند كه با دعا و حركت سنجيده بلا را از خود دور كنيد تا در گروه نجات يافتگان باشيد.
ب. هنگام ظهور: آنچه از مجموع روايات به دست مي‌آيد اين است كه چون حضرت حركت خود را با تبليغ و تبيين كامل شروع مي‌كند اكثر قريب به اتفاق مردم با توجه به فطرت الهي خود، پيام و دعوت حضرت را مي‌پذيرند، و جنگ و كشتار در مقياس كوچكي رخ مي‌دهد.